Grzyby-Start arrow Atlas grzybów arrow wg.nazw polskich arrow G arrow Gmatwica chropowata
Gmatwica chropowata
 Daedaleopsis confragosa
(Bolton) J. Schröt. 1888
Klasa: grzyby podstawkowe - Basidiomycota
Klasa: pieczarniaki - Agaricomycetes
Rząd: żagwiowce - Polyporales
Rodzina: żagwiowate - Polyporaceae
Rodzaj: gmatwica - Daedaleopsis J. Schröt

Owocnik półkolisty, czasem kolisty, konsolowaty, półeczkowaty, dość cienki, ułożony dachówkowato, przyrośnięty bokiem, nieco wypukły lub płaski, czasami z garbkiem u nasady. Do 220 mm szeroki, do 50 mm gruby. Powierzchnia naga, nierówna, szorstka, chropowata, często pomarszczona, promieniście pręgowana i żłobkowana, bardzo zmienna w barwach: od białawej, słomkowożółtej, morelowej przez jasnobrunatną do orzechowej, czerwonawej; wyraźnie koncentrycznie strefowana; brzeg ostry, falisty, u młodszych osobników jaśniejszy. Hymenofor rurkowaty, labiryntowaty; barwy kremowordzawej, brudnocielistej, białoorzechowej; powierzchnia po uciśnięciu różowieje, czerwienieje lub przybiera barwę płową albo kasztanowatą.

Rurki 2 do 15 mm długości, w jednej warstwie; kremowe, brudnocieliste, o ciemniejszym brzegu, młode z jasnym nalotem; ścianki rurek dość cienkie pokryte wewnątrz mączystym nalotem.

Pory bardzo zmienne w kształcie: okrągłe do kanciastych, labiryntowatych, nawet blaszkowatych; duże, 0,5-1 mm średnicy.

Miąższ jednorodny, skórzasty do korkowego, białoorzechowy, jasnobrunatny, z wiekiem czerwieniejący, do 10 mm grubości; po wyschnięciu bladobrunatny; smak gorzki i cierpki; zapach niewyraźny.

Zarodniki cylindryczne, nieco wygięte, u podstawy zwężone i ostre, z 2-3 kroplami tłuszczu. O wymiarach (6)8-11 x (1,5)2-3 µm. Wysyp biały.

Występowanie: Owocniki jednoroczne, trwałe; wyrastają pojedynczo lub w niewielkich skupieniach, w lasach i parkach, na pniach i gałęziach osłabionych drzew liściastych, bardzo rzadko na jodle; gmatwica rośnie przez cały rok, lubi miejsca ciepłe, często spotykana na niżu.

Wartość: Grzyb niejadalny.

Gatunki podobne:
Gmatwek dębowy Daedalea quercina, którego owocnik jest grubszy, ma większe i szersze pory; wyrasta głównie na martwym drewnie drzew liściastych, zwłaszcza na dębowym.

Inne nazwy: huba czerwieniejąca, gmatkowiec drzewiasty, gmatwek czerwony, gmatwek czerwonawy odmiana zwodnicza, gmatwek chropowaty, krośniak chropowaty, siatkowiec czerwony, siatkowiec drzewiasty, wrośniak czerwony, wrośniak czerwonawy.

Synonimy: Agaricus confragosus (Bolton) Murrill 1905, Agaricus tricolor Bull. 1791, Amauroderma confragosum (Van der Byl) D.A. Reid 1973, Boletus confragosus Bolton 1792, Cellularia tricolor (Bull.) Kuntze 1898, Daedalea bulliardii Fr. 1821, Daedalea confragosa (Bolton) Pers. 1801, Daedalea confragosa forma bulliardii (Fr.) Domanski, Orlos & Skirg. 1967, Daedalea confragosa forma rubescens (Alb. & Schwein.) Domanski, Orlos & Skirg. 1967, Daedalea confragosa subsp. rubescens Alb. & Schwein., Daedalea rubescens Alb. & Schwein. 1805, Daedalea sepiaria var. tricolor (Bull.) Fr. 1832, Daedalea tricolor (Bull.) Fr. 1828, Daedaleopsis confragosa var. bulliardii (Fr.) Ljub. 1975, Daedaleopsis confragosa var. confragosa (Bolton) J. Schröt. 1888, Daedaleopsis confragosa var. rubescens (Alb. & Schwein.) Ljub. 1975, Daedaleopsis confragosa var. em>tricolor (Bull.) Bondartsev 1953, Daedaleopsis rubescens (Alb. & Schwein.) Imazeki 1943, Daedaleopsis tricolor (Bull.) Bondartsev & Singer 1941, Ischnoderma confragosum (Bolton) Zmitr. 2001, Ischnoderma tricolor (Bull.) Zmitr. 2001, Lenzites confragosa (Bolton) Pat. 1900, Lenzites tricolor (Bull.) Fr. 1838, Lenzites tricolor var. rubescens (Alb. & Schwein.) Teng 1996, Polyporus bulliardii (Fr.) Pers. 1825, Polyporus confragosus Van der Byl 1927, Striglia confragosa (Bolton) Kuntze 1891, Trametes bulliardii (Fr.) Fr. 1838, Trametes confragosa (Bolton) Jørst. 1939, Trametes confragosa forma bulliardi (Fr.) Pilát 1939, Trametes confragosa forma rubescens (Alb. & Schwein.) Pilát 1939, Trametes rubescens (Alb. & Schwein.) Fr. 1838, Trametes rubescens var. tricolor (Bull.) Pilát 1932, Trametes tricolor (Bull.) Lloyd 1920

Uwagi: Powoduje bardzo intensywną białą zgniliznę jednolitą. Gmatwica jest gatunkiem ciepłolubnym i dlatego często wystepuje na południowej stronie porastanego drewna.

Opracowała: Izabella Kulińska

Literatura:
B.Gumińska, W. Wojewoda "Grzyby i ich oznaczanie", PWRiL, Warszawa 1985
M.Snowarski "Atlas grzybów Polski" internetowa wersja 01.2009
P.Łakomy, H.Kwaśna "Atlas hub - poradnik leśnika", Multico, Warszawa 2008
Wszelkie prawa zastrzeżone
Jeśli chcesz wykorzystać nasze zdjęcia lub informacje lub zapytaj na forum
Dyskusja o gatunku