Grzyby-Start arrow Atlas grzybów arrow wg.nazw polskich arrow M arrow Maślak ziarnisty
Maślak ziarnisty
 Suillus granulatus
(L.) Roussel 1796

Gromada: grzyby podstawkowe - Basidiomycota
Klasa: pieczarniaki - Agaricomycetes
Rząd: borowikowce - Boletales
Rodzina: maślakowate - Suillaceae
Rodzaj: maślak - Suillus Gray


Kapelusz średnicy 20-160 mm, początkowo łukowaty, z podwiniętym brzegiem, później płasko rozpostarty, poduszkowaty z ostrym brzegiem, młody śliski, czerwonawy, z wiekiem suchy i żółtobrązowy; w czasie wilgotnej pogody skórka śluzowata, w czasie suszy sucha i błyszcząca, łatwo oddzielająca się od miąższu, barwy od żółtej do brązowej.

Rurki długości 5-10 mm, przyrośnięte do trzonu, jasnożółte, ochrowe.

Pory drobne, okrągławe, cytrynowe, potem zielonkawe, u młodszych okazów wydzielające kropelki mlecznego płynu, które zasychając tworzą brązowe plamki.

Trzon 40-80 mm wysoki, 10-20 mm gruby, pełny, cylindryczny, żółtawy, u szczytu z charakterystycznymi ziarenkami, brodawkami zaschniętego soku, u starszych okazów podstawa trzonu brązowo zabarwiona.

Pierścień nie występuje.

Miąższ w kapeluszu miękki, wodnisty, białawożółtawy, w trzonie włóknisty, w dolnej części brązowawy; niezmienny, o przyjemnym zapachu i łagodnym smaku.

Zarodniki gładkie, wydłużone, wysyp żółtobrązowy. o wymiarach 8-11(16) x 3-5 µm.

Występowanie: Na ziemi, od nizin po góry pod różnymi gatunkami sosen dwuigłowych, najczęściej w młodych drzewostanach, w trawie, na zrębach, w miejscach naświetlonych, przy leśnych drogach, pojedynczo lub w wiekszych grupach, bardzo pospolity. Od maja do listopada.

Wartość: Grzyb jadalny. Przed przygotowaniem do spożycia należy usunąć skórkę z kapelusza albo śluz.

Gatunki podobne:
Maślak zwyczajny Suillus luteus jest większych rozmiarów i posiada pierścień na trzonie.
Maślak żółty Suillus grevillei ma żółtopomarańczowy kapelusz, pierścień na trzonie i rośnie pod modrzewiami.
Maślak rdzawobrązowy Suillus collinitus ma promieniście ciemno włóknisty kapelusz i rośnie tylko na wapieniach pod sosnami.
Maślak limbowy Sullius plorans pod limbami w Tatrach.
Maślak łagodny Suillus placidus pod sosną wejmutką.

Inne nazwy: huba mochowik, grzyb ziarnisty, mchownik, mochowik, sitnik, borowik ziarnisty, grzyb pępek, gęsi pępek, pępuszek, przetacznik, pocieczka, błotownik, zajęczak, podgrzybek.

Synonimy: Boletus granulatus L. 1753, Boletus granulatus var. lactifluus (Pers.) J. Blum 1965, Boletus lactifluus (Pers.) J. Blum 1969, Boletus lactifluus Sowerby 1809, Boletus lactifluus With. 1796, Ixocomus granulatus (L.) Quél. 1888, Leccinum lactifluum (With.) Gray 1821, Suillus lactifluus (With.) A.H. Sm. & Thiers 1968, Agaricus granulatus (L.) Lam. 1783, Boletus circinans var. lactifluus (Sowerby) Pers. 1825, Boletus circinans var. lactifluus (With.) Pers. 1801, Rostkovites granulatus (L.) P. Karst. 1881

Uwagi: Znajduje się na liście grzybów dopuszczonych do obrotu handlowego i przetwórstwa.

Opracowała: Izabella Kulińska

Literatura
:
B.Gumińska, W. Wojewoda "Grzyby i ich oznaczanie", PWRiL, Warszawa 1985
P.Skoubla "Wielki atlas grzybów", Elipsa, Poznań 2007
A.Grzywacz, J.C.Nieto "Grzyby leśne" PWRiL, Warszawa 1990
W. Wojewoda "Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski.", IB PAN, Kraków 2003
Wszelkie prawa zastrzeżone
Jeśli chcesz wykorzystać nasze zdjęcia lub informacje lub zapytaj na forum
Dyskusja o gatunku