Grzyby-Start arrow Atlas grzybów arrow wg.nazw polskich arrow K arrow Koźlarz grabowy
Koźlarz grabowy
 Leccinum pseudoscabrum
(Kallenb.) Šutara 1989

Gromada: grzyby podstawkowe - Basidiomycota
Klasa: pieczarniaki - Agaricomycetes
Rząd: borowikowce - Boletales
Rodzina: borowikowate - Boletaceae
Rodzaj: koźlarz - Leccinum Gray


Kapelusz średnicy od 80 do 140 mm. W kolorze żółtobrązowy, żółtawozielonkawy, oliwkowobrązowy, szarooliwkowy, szarobrązowy, czarnobrązowy do czarniawego. W kształcie początkowo półkolisty, potem wypukły do poduszkowatego, rzadko płasko rozpostarty. Powierzchnia z delikatnym nalotem, często nierówna, z drobnymi zmarszczkami i wgłębieniami, drobnogarbkowata i gładka, w czasie suchej pogody popękana na poletka. Podczas wilgotnej pogody nieco lepka. Skórki nie można oderwać. Brzeg kapelusz początkowo podwinięty, w miarę dojrzewania skórka trochę się kurczy, a rurki na brzegu pozostają nie przykryte.

Rurki długości 25 do 30 mm, za młodu białawe do bladokremowych, potem żółtawoszare i w końcu oliwkowoszare, oliwkowobrązowe. Po uszkodzeniu barwiące się najpierw na fioletowoszaro, potem zaś na czarno. Przy trzonie głęboko zatokowate.

Pory drobne, okrągłe, białawe, szarawe, szarożółte, potem oliwkowoszare, po dotknięciu szarzejące i czerniejące, o nierównej powierzchni.

Trzon długości od 50 do 130 mm i grubości od 10 do 40 mm. W kolorze biały, białawy, żółtawy, u starych okazów prawie czarny. Powierzchnia pokryta licznymi, drobnymi, szeregowo ustawionymi żeberkowato połączonymi kosmkami barwy ciemnobrązowej lub czarniawej. W kształcie cylindryczny, wysmukły, u podstawy zgrubiały, u nasady zwężony, podłużnie pomarszczony. Pełny.

Miąższ tylko w młodości zwarty, jędrny, w trzonie włóknisty. Barwy białawej lub żółtawej, po uszkodzeniu różowiejący, potem szarofioletowy i wreszcie czerniejący. Smak i zapach słaby, niespecyficzny.

Zarodniki wrzecionowato – eliptyczne, gładkie, brązowożółte. Wielkości 10-24 x 4-7 µm. Wysyp tytoniowobrązowawy.

Występowanie: W lasach liściastych, pod grabami, w małych grupach, częsty. Rośnie od czerwca do października.

Wartość: Grzyb jadalny.

Gatunki podobne to:
Koźlarz babka Leccinum scabrum o gładkiej powierzchni i nie czerniejącym miąższu.

Inne nazwy: brak.

Synonimy:
Boletus carpini (R. Schulz) A. Pearson, Boletus durisculus Schulc., Boletus pseudoscaberBoletus scaber var. carpini R. Schulz, Krombholzia pseudoscabra (Kallenb.) Vassilkov, Krombholziella carpini (R. Schulz) Alessio, Krombholziella carpini (R. Schulz) Bon, Krombholziella pseudoscabra (Kallenb.) Šutara, Leccinellum carpini (R. Schulz) Bresinsky & Manfr. Binder, Leccinum carpini (R. Schulz) M.M. Moser ex D.A. Reid, Leccinum durisculum (Schulc) Sing., Leccinum griseum (Quel.) Sing., Leccinum rugosumTrachypus carpini (R. Schulz) J. Favre Kallenb., Pil.,

Uwagi: Znajduje się na liście grzybów dopuszczonych do obrotu handlowego i przetwórstwa w Polsce.

Opracowała: Joanna Gądek

Literatura
:
B. Gumińska, W. Wojewoda "Grzyby i ich oznaczanie" PWRiL, Warszawa 1983
A. Skirgiełło "Grzyby. Podstawczaki, borowikowate." PWN, Warszawa 1960
E. Garnweidner "Encyklopedia kieszonkowa. Grzyby" MUZA, Warszawa 2003
M. Fluck "Atlas grzybów. Oznaczanie, zbiór, użytkowanie." DELTA, Warszawa
A. Dermek „Grzyby znane i mniej znane” PWRiL, Warszawa 1988
E. Bielli „Podręczny leksykon przyrodniczy. Grzyby.” Horyzont, Warszawa 2001
A. Dermek, A. Pilat „Poznajemy grzyby” ZNiO-W, Wrocław 1990
Wszelkie prawa zastrzeżone
Jeśli chcesz wykorzystać nasze zdjęcia lub informacje lub zapytaj na forum
Dyskusja o gatunku

W internecie:
www.nahuby.sk
www.grzyby.pl
www.rysch.com/pilze
www.kaszuby.mikologia