Grzyby-Start arrow Atlas grzybów arrow wg.nazw polskich arrow B arrow Borowik rudopurpurowy
Borowik rudopurpurowy
 Boletus rhodopurpureus
Smotl. 1952
Gromada: grzyby podstawkowe - Basidiomycota
Klasa: pieczarniaki - Agaricomycetes
Rząd: szczecinkowce - Hymenochaetales
Rodzina: szczecinkowcowate - Hymenochaetaceae
Rodzaj: borowik - Boletus Dill. ex L.: Fr.

Kapelusz osiąga 50-200 mm średnicy; u młodych owocników ma kolor różowobrązowy z szarawym odcieniem, brudnojasnoszary, a z wiekiem staje się purpurowy, winnoczerwony; w miejscach uszkodzeń przebarwia się na kolor jasnowinnoczerwony, jednak szybko w tych miejscach żółknie; młode owocniki mają kształt półkulisty, który następnie staje się wypukły do spłaszczonego; powierzchnia jest nierówna, pomarszczona, matowa i zamszowata, a w czasie deszczu śliska; u starszych owocników powierzchnia jest popękana w nieregularne wielokąty wielkości 3 -5 mm; spękania są szczególnie widoczne na częściach kapelusza narażonego na działanie promieni słonecznych; brzeg u młodych owocników jest podwinięty, u starszych półokrągły.

Rurki osiągają długośc do 25 mm; są żółte, po przecięciu lekko niebieszczeją, ale pod wpływem powietrza przebarwienie szybko blednie; gęste, zbite, wykrojone przy trzonie.

Pory są intensywnie krwistoczerwone, pod naciskiem zmieniają kolor na brudnoniebieski, który jednak dość szybko (ok. 5 minut) blednie; za młodu gęste i zwarte, u starszych owocników rzadsze.

Trzon osiąga 50 - 100 mm długości i 30 - 60 mm grubości; ma kształt cylindryczny lub maczugowaty, zgrubiały przy podstawie; na żółtym tle znajduje się delikatna siateczka w kolorze purpurowoczerwonym u młodych owocników, a nieco jaśniejsza u starszych; przy podstawie nie ma siateczki, natomiast mogą występować kosmki ciemnoczerwonej barwy.

Miąższ ma kolor chromowożółty, pod skórką kapelusza czerwonawy, po przecięciu szybko przebarwia się na niebiesko, ale po chwili przebarwienie blednie; u podstawy trzonu przebarwia się na kolor krwistoczerwony; zapach kwaskowaty, szczególnie intensywny u starych okazów, nieprzyjemny; smak łagodny.

Zarodniki 14-18x5,5-6,5µm, gładkie; wysyp żółtobrązowy do oliwkowobrązowego.

Występowanie: owocniki wyrastają od czerwca do września w lasach liściastych i mieszanych na glebach wapiennych, pod dębami, bukami, świerkami na ciepłych stanowiskach, najczęściej na brzegach lasów; jest rzadki i zasługuje na ochronę.

Wartość: według jednych źródeł jest jadalny po obróbce termicznej, natomiast wg innych niejadalny, z właściwościami zbliżonymi do trującego borowika szatańskiego, powodującego silne zaburzenia żołądkowo - jelitowe.

Gatunki podobne to:
Boletus satanas
- borowik szatański
Boletus luridiformis - borowik ceglastopory

Inne nazwy: grzyb purpurowy, purpurak

Synonimy: Boletus purpureus sensu NCL (1960); Boletus rhodopurpureus f. xanthopurpureus Smotl. (1952); Boletus xanthopurpureus (Smotl.)

Opracował: Mariusz Janczewski

Literatura:
E. Gerhardt „Przewodnik Grzyby” 2004
M. Fluck „Atlas grzybów, oznaczanie, zbiór, użytkowanie”
Wszelkie prawa zastrzeżone
Jeśli chcesz wykorzystać nasze zdjęcia lub informacje lub zapytaj na forum
Dyskusja o gatunku