Grzyby-Start arrow Atlas grzybów arrow wg.nazw polskich arrow B arrow Boczniak ostrygowaty
Boczniak ostrygowaty
 Pleurotus ostreatus
(Jacq.) Kummer

Gromada: grzyby podstawkowe - Basidiomycota
Klasa: pieczarniaki - Agaricomycetes
Rząd: pieczarkowce - Agaricales
Rodzina: boczniakowate - Pleurotaceae
Rodzaj: boczniak - Pleurotus (Fr.)


Kapelusz o średnicy 50-200 mm, a nawet większy, boczny. Kształt muszlowaty, czasem łopatowaty, o zmiennej barwie: szaroliliowy, szarobrązowy, stalowoszary do gołębioniebieskiego, aż do prawie czarnego. Na starość blaknący do jasno-skórzasto-brązowego. Powierzchnia sucha i gładka, brzeg ostry, u młodych owocników mocno podwinięty, stary powyginany.

Blaszki szerokie, różnej długości, gęsto ustawione, zbiegające na trzon, przy trzonie z poprzecznymi połączeniami, białawe, z wiekiem żółknące.

Trzon boczny lub ekscentryczny, krótki, czasami szczątkowy, białawy, z włochato pokrytą podstawą strzępkami grzybni.

Miąższ biały, niezmienny, włóknisty i nieco łykowaty, o łagodnym i przyjemnym smaku i zapachu.

Zarodniki o wymiarach 7,5-11 x 3-4 µm, elipsoidalne, gładkie. Wysyp biały.

Występowanie: Rośnie w kępkach na pniach martwych i żywych drzew liściastych, zwłaszcza buków, topól, brzóz i wierzb, rzadko na drewnie iglastym. Poszczególne owocniki są ułożone dachówkowato jedne nad drugimi, podobnie jak kolonia ostryg, od późnej jesieni do wiosny. Do wytworzenia owocników potrzebuje lekkich nocnych przymrozków.

Wartość: Smaczny grzyb jadalny. Do spożycia nadają się młode owocniki, starsze są łykowate i niesmaczne.

Gatunki podobne:
- boczniak rowkowanotrzonowy [boczniak lejkowaty] Pleurotus cornucopiae (Paulet) Rolland 1910, płowoochrowy do bladobrązowawego. Trzon wydaje się podłużnie bruzdowany. Po potarciu wydziela słaby zapach mąki.
- Boczniak białożółty [boczniak dębowy] Pleurotus dryinus (Pers.: Fr.) P.Kumm. - skórka kapelusza delikatnie, filcowato-włókienkowata.
- łycznik późny Panellus serotinus (Schrad.: Fr) P.Karst. - kolor kapelusza zielonawoszary, brązowy, za młodu często ciemnozielony. Blaszki bladożółte. Pod skórką kapelusza warstwa galaretowata.

Inne nazwy: bedłka ostrygowata, bocznotrzonowiec ostrygokształtny, przyuszek ostrygowaty.

Synonimy: Agaricus opuntiae Durieu & Lév. 1850, Agaricus ostreatus Jacq. 1774, Agaricus ostreatus subsp. ostreatus Jacq. 1774, Agaricus revolutus J.J. Kickx 1867, Agaricus salignus Pers. 1801, Agaricus salignus var. salignus Pers. 1801, Crepidopus ostreatus (Jacq.) Gray 1821, Crepidopus ostreatus atroalbus Gray 1821, Crepidopus ostreatus var. ostreatus (Jacq.) Gray 1821, Dendrosarcus opuntiae (Lév.) Kuntze 1898, Dendrosarcus ostreatus (Jacq.) Kuntze 1898, Dendrosarcus revolutus (J. Kickx f.) Kuntze 1898, Panellus opuntiae (Durieu & Lév.) Z.S. Bi 1987, Pleurotus opuntiae (Durieu & Lév.) Sacc. 1887, Pleurotus ostreatus subsp. opuntiae (Lév.) A. Ortega & Vizoso 1992, Pleurotus ostreatus forma salignus (Pers.) Pilát 1935, Pleurotus pulmonarius auct., Pleurotus revolutus (J. Kickx f.) Gillet 1874, Pleurotus salignus (Schrad.) P. Kumm. 1871

Uwagi:
Znajduje się na liście grzybów dopuszczonych do obrotu handlowego w Polsce. Jest jednym z ulubionych grzybów uprawowych. Posiada właściwości lecznicze. Gatunki z rodzaju Pleurotus żyją saprofitycznie, lecz mogą występować także jako pasożyty.

Opracowała: Joanna Gądek

Literatura:
E. Gerhardt „Grzyby. Wielki ilustrowany przewodnik” 2006
E. Garnweidner „Encyklopedia kieszonkowa. Grzyby” Wyd.VII 2003
M. Fluck „Atlas grzybów, oznaczanie, zbiór, użytkowanie”
B. Gumińska i W. Wojewoda "Grzyby i ich oznaczanie" 1983
W. Wojewoda „Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski” IB PAN, Kraków 2003
Wszelkie prawa zastrzeżone
Jeśli chcesz wykorzystać nasze zdjęcia lub informacje lub zapytaj na forum
Dyskusja o gatunku