Grzyby-Start arrow Atlas grzybów arrow wg.nazw polskich arrow K arrow Koźlarz czerwony
Koźlarz czerwony
Leccinum aurantiacum
(Bull.) Gray 1821

Gromada: grzyby podstawkowe - Basidiomycota
Klasa: pieczarniaki - Agaricomycetes
Rząd: borowikowce - Boletales
Rodzina: borowikowate - Boletaceae
Rodzaj: koźlarz - Leccinum Gray


Kapelusz osiąga średnicę 30 - 250 mm; ceglastoczerwony, czasem z odcieniem pomarańczowym, rudobrązowy z jaskrawą czerwonawą tonacją, czerwony; w miarę starzenia może blaknąć; młode owocniki mają kształt kulisty, który w miarę wzrostu staje się półkulisty, wypukły, rozpostarty i poduchowaty; powierzchnia aksamitna, zamszowata, matowa, filcowata, z wiekiem naga; skórka lekko podwinięta i wystaje poza rurki; brzeg ostry.

Rurki białe, a u starszych okazów szarawe, z odcieniami koloru żółtawego, oliwkowego i brązowego; po uszkodzeniu przebarwiają się brązowawofioletowo; są bardzo długie - 7 - 25 mm; gęste; wolne; przy trzonie zatokowato wykrojone.

Pory białe u młodych okazów, oliwkowoszare i oliwkowożółtawe u starszych;. Drobne; w wyniku uszkodzenia lub uciskania szybko ciemniej, przyjmując barwę brązowawą.

Trzon biały u młodych owocników z gęsto ułożonymi białymi kosmakami, które z wiekiem przybierają kolor pomarańczowoorzechowy, rudawobrązowawy, do brunatnego, ale u samego szczytu, zawsze pozostaje biały, z białymi łuskami; jest szorstki w dotyku; osiąga długość do 250 mm i grubość do 50 mm; cylindryczny, maczugowaty, zgrubiały u podstawy; czasem powyginany.

Miąższ biały, ale zaraz po przekrojeniu różowieje, a następnie ciemnieje aż do szarogranatowofioletowego, niemal czarnego; w kapeluszu zwarty, mięsisty; w trzonie, zwłaszcza w podstawie – włóknisty i zdrewniały; zapach przyjemny; smak łagodny.

Zarodniki wrzecionowate; powierzchniowo gładkie; żółtawobrązowe; 13 - 17 x 3,5 - 5 µm; wysyp brązowoochrowy.

Występowanie: tworzy mikoryzę z topolą osiką; owocniki wyrastają od lipca do października.

Wartość: Dobry grzyb jadalny.

Gatunki podobne to:
koźlarz pomorańczowożółty Leccinum versipelle (Fr. & Hök) Snell, który wyrasta w towarzystwie brzozy;
koźlarz sosnowy Leccinum vulpinum Watling, rosnący pod sosnami i świerkami;
koźlarz dębowy Leccinum quercinum, którego owocniki można spotkać pod dębami.

Inne nazwy: czerwieniak, grzyb czerwony, borowik czerwony, czerwony koźlarz, czerwony łebiec, czerwony świniak, osak, osowiak, osiczak, osiniak, podosiniak, podosinnik, podosowik, dubiel, brzeziczek, czerwonogłówka, dźwikrąg, krawiec, kraśniak, trzepietak, panek.

Synonimy: Boletopsis rufa (Schaeff.) Henn. 1900; Boletus aurantiacus Bull. 1791; Boletus aurantiacus var. rufus (Schaeff.) Mérat 1821; Boletus rufus Schaeff. 1792; Boletus scaber var. aurantiacus (Bull.) Opat. 1836; Boletus versipellis var. aurantiacus (Bull.) Vassilkov 1948; Krombholzia aurantiaca (Roques ex Bull.) Gilbert{?}; Krombholziella aurantiaca (Bull.) Maire 1937; Krombholziella rufa Schaeff. ex Alessio 1985; Leccinum populinum M. Korhonen 1995; Leccinum quercinum; Leccinum rufum (Schaeff.) Kreisel 1983; Trachypus aurantiacus (Bull.) Romagn. 1939

Opracowała: Dorota Ziembla

Literatura:

E. Gerhardt "Grzyby. Wielki ilustrowany przewodnik" 2006
B. Gumińska i W. Wojewoda "Grzyby i ich oznaczanie"

Wszelkie prawa zastrzeżone
Jeśli chcesz wykorzystać nasze zdjęcia lub informacje lub zapytaj na forum
Dyskusja o gatunku