Grzyby-Start arrow Atlas grzybów arrow wg.nazw polskich arrow T arrow Twardzioszek przydrożny
Twardzioszek przydrożny
 Marasmius oreades
(Bolton) Fr. 1836

Gromada: grzyby podstawkowe - Basidiomycota
Klasa: pieczarniaki - Agaricomycetes
Rząd: pieczarkowce - Agaricales
Rodzina: twardzioszkowate - Marasmiaceae
Rodzaj: twardzioszek - Marasmius  Fr.

Kapelusz osiąga średnicę 20 – 50 mm; jest higrofaniczny, czyli zmienia barwę pod wpływem wilgoci - gdy jest suchy, ma kolor bladoochrowy, kremowy, cielisty, natomiast wilgotny staje się ciemniejszy i ma kolor ciemniejszy - czerwonoochrowy, pomarańczowoochrowy; młode owocniki mają kształt półkulisty, dzwonkowaty, tępo stożkowaty, u starszych prawie płaski i zwykle z szerokim, nieco ciemniejszym, garbkiem; powierzchnia gładka; brzeg prążkowany, karbowany.

Blaszki brudnobiałe, kremowe; szerokie; rzadkie; zatokowato wycięte; przy trzonie zaokrąglone; ostrza gładkie.

Trzon kremowy, żółtobrązowy; osiąga 40-70 długości i 3-4 mm grubości; powierzchnia gładka, u postawy bardzo krótko owłosiona; włóknisty i łykowaty w konsystencji, elastyczny; pełny, twardy; u podstawy widoczna biaława grzybnia.

Miąższ białawy, niezmienny; elastyczny; zapach przyjemny, aromatyczny, grzybowy; smak łagodny.

Zarodniki elipsoidalne, bocznie spłaszczone, gładkie, bezbarwne, 7-9 x 4-5 µm; wysyp biały do jasnokremowego.

Występowanie: bardzo pospolity, jest najczęściej spotykanym grzybem terenów trawiastych; owocniki wyrastają od maja do listopada, najczęściej w czarcich kręgach, łukach lub w szeregach na pastwiskach, łąkach, poboczach dróg, drogach polnych.

Wartość: bardzo smaczny grzyb jadalny.

Gatunki podobne to:
trująca lejkówka liściowa Clitocybe phyllophila, która rośnie w lasach;                                  lejkówka odbielona Clitocybe dealbata rosnąca także poza lasami.

Inne nazwy: podróżniczek, przydróżka, tańcownica, przydrożek, tańcówka, tańcujka, zawieruszka, panienka, kiepka, tonderka, tańcula

Synonimy: Agaricus coriaceus Lightf. 1777, Agaricus oreades Bolton 1792, Agaricus pratensis Huds. 1778, Agaricus pseudomouceron Bull. 1812, Collybia oreades (Bolton) P. Kumm. 1871, Scorteus oreades (Fr.) Earle 1909

Opr. Dorota Ziembla

Literatura:
B. Gumińska, W. Wojewoda – „Grzyby i ich oznaczanie”
M. Fluck – „Atlas grzybów – oznaczanie, zbiór, użytkowanie”
A. Pilat - "Mały atlas grzybów"
Wszelkie prawa zastrzeżone
Jeśli chcesz wykorzystać nasze zdjęcia lub informacje lub zapytaj na forum
Dyskusja o gatunku