Grzyby-Start arrow Atlas grzybów arrow wg.nazw polskich arrow B arrow Białoporek brzozowy
Białoporek brzozowy
 Piptoporus betulinus
(Bull.: Fr.) Karst. 1881
Gromada: grzyby podstawkowe - Basidiomycota
Klasa: pieczarniaki - Agaricomycetes
Rząd: żagwiowce - Polyporales
Rodzina: pniarkowate - Fomitopsidaceae
Rodzaj: białoporek - Piptoporus P. Karst.

Owocnik jednoroczny, bocznie przyrośnięty, w miejscu przyrośnięcia może występować silnie skrócony trzon (tzw. zwężenie trzonowate). Owocnik od 50 do 200 mm szerokości i od 10 do 60 mm grubości, młode mają postać białych bulw (kulistawe), starsze są nerkowate do wachlarzowatych, poduchowate. Początkowo kremowobiały, potem brązowieje (może być ochrowobrązowy, orzechowy do szarobrązowego). Powierzchnia gładka (u starszych może nieco popękać), pokryta papierowatą skórką. Brzeg kapelusza gruby, nabrzmiały i zaokrąglony, może być trochę podwinięty (efektem jest "wałek" na spodzie).

Rurki białe, krótkie od 1 do 8 mm, jednowarstwowe; łatwo oddzielające się od miąższu kapelusza.

Pory białe, kremowobiałe do jasnobrązowych (u starszych okazów), okrągłe do nieco kanciastych (100-200 µm), dość regularnie rozmieszczone.

Miąższ biały (także po wyschnięciu), 15-30(40) mm grubości. U młodych owocników miękki i soczysty. U starszych twardnieje i korkowacieje, staje się lekki.  Zapach  wyraźny grzybowy, smak kwaskowaty.

Zarodniki elipsoidalne i wygięte (cylindryczno-zakrzywione), gładkie, bezbarwne, 5(4,5)-7 x 1,5-2 µm. Wysyp biały, nieamyloidalny.

Występowanie: Pospolity, występuje wyłącznie na żywych i obumarłych pniach i gałęziach brzóz, często wysoko. Młode owocniki pojawiają się od lipca do października, starsze można spotkać cały rok.

Wartość: Niejadalny. Powoduje brunatną zgniliznę drewna.

Gatunki podobne to:
Porek dębowy Buglossoporus pulvinus (Piptoporus quercinus) występuje na dębach, a jego ugniecony miąższ zmienia barwę z białawej na winnoczerwoną, potem brązową; ugniecione pory także brązoweieją; zarodniki większe.

Inne nazwy: porek brzozowy, huba brzozowa, żagiew brzozowa

Synonimy: Agarico-pulpa pseudoagaricon Paulet 1793; Boletus betulinus Bull. 1788; Boletus suberosus Batsch; Boletus suberosus Wulfen 1786; Fomes betulinus (Bull.) Fr. 1890; Placodes betulinus (Bull.) Quél. 1888; Polyporus betulinus (Bull.) Fr. 1815; Ungularia betulina (Bull.) Lázaro Ibiza 1916; Ungulina betulina (Bull.) Pat. 1900

Uwagi: Gumińska podaje, że młode owocniki są jadalne.

Opracowała: Agata Piestrzyńska-Kajtoch

Literatura:
E. Gerhardt „Grzyby. Wielki ilustrowany przewodnik” 2006
M. Snowarski "Atlas grzybów Polski" CD 2006
E. Garnweidner „Encyklopedia kieszonkowa. Grzyby” Wyd.VII 2003
M. Fluck „Atlas grzybów, oznaczanie, zbiór, użytkowanie”
B. Gumińska i W. Wojewoda "Grzyby i ich oznaczanie" 1968
Twój Informator Turystyczno Przyrodniczy
Wszelkie prawa zastrzeżone
Jeśli chcesz wykorzystać nasze zdjęcia lub informacje lub zapytaj na forum
Dyskusja o gatunku