Grzyby-Start arrow Atlas grzybów arrow wg.nazw polskich arrow B arrow Błyskoporek cynamonowy
Błyskoporek cynamonowy
  Inonotus rheades
(Pers.) Bondartsev & Singer 1941

Gromada: grzyby podstawkowe - Basidiomycota
Klasa: pieczarniaki - Agaricomycetes
Rząd: szczecinkowce - Hymenochaetales
Rodzina: szczecinkowcowate - Hymenochaetaceae
Rodzaj: błyskoporek - Inonotus P. Karst.


Owocnik jednoroczny, przyrośnięty bokiem. W kształcie konsolowaty, guzowaty lub półkolisty, czasami półrozpostarty. Rosnący pojedynczo lub po kilka, czasami dachówkowato w dużych skupieniach. Szerokości 20 do 50 mm, długości 30 do 120 mm i grubości 10 do 30 mm.

Kapelusz nierówny, pagórkowaty, czasami z wyraźnym wybrzuszeniem u nasady. Barwy ochrowej do płowej, a nawet kasztanowatej, bliżej nasady może być ciemniejszy. Powierzchnia filcowato-kosmata lub filcowato-szczeciniasta. Włoski okrycia kapelusza długości do 2,5 mm i grubości 4 do 6 µm, splecione przeważnie w pęczki. Brzeg lekko podgięty, przytępiony lub ostry, jaśniejszy od pozostałej części owocnika, w starych okazach łysiejący.

Rurki jednowarstwowe, długości 3 do 15 mm, o ostrzach początkowo całych, później ząbkowanych lub porozrywanych. Barwy rdzawej lub cynamonowej, w końcu kasztanowatej.

Pory koliste lub nieco kanciaste, czasami nieregularne, średnicy 0,2 do 0,5 mm(2 do 4 na 1 mm). Powierzchnia hymenoforu brunatnocynamonowa lub orzechowoszara z bladożółtym nalotem. W owocnikach suchych silnie spękana, koloru płowego do kasztanowatego.

Miąższ nasiąknięty wilgocią, prawie korkowaty, wyschnięty bardzo twardy, grubo jedwabisto-włóknisty. Grubości 3 do 15 (20) mm. Barwy rudej , brunatnej, kasztanowatej, pod powierzchnią kapelusza bledszy. U nasady kapelusza w miąższu znajduje się twarda wkładka grzybni o strukturze piaskowo-ziarnistej, barwy cynamonowo-rudej z bladożółtymi żyłkami. Zapach i smak nie wyróżniające się.

Zarodniki elipsoidalne lub jajowate, z jednej strony spłaszczone, często z 1-2 kropelkami. W kolorze słomkowożółte, bladobrunatne. O wymiarach 5-6(8) x 3-4(6) µm, u okazów występujących na dębach nieco większe. Wysyp rdzawy.

Występowanie: Na drzewach liściastych, głównie topoli, również na buku, brzozie i dębie. Owocniki rosnące na dębie osiągają większe wymiary. Rzadko spotykany.

Wartość: Grzyb niejadalny. Powoduje białą jasną zgniliznę drewna.

Ochrona: Ujęty na czerwonej liście grzybów wielkoowocnikowych zagrożonych w Polsce ze statusem "V" - narażone.

Gatunki podobne:
- błyskoporek skórzasty Inonotus cuticularis, o dość owalnych, płaskich, dużych owocnikach.
- błyskoporek szczotkowaty Inonotus hispidus, poszczególne włoski szczeciniasto-filcowatego owłosienia kapelusza są ściśle posklejane ze sobą w pęczki.

Inne nazwy: włóknouszek cynamonowy, hubczak lisi.

Synonimy: Hemidiscia rheades (Pers.) Lázaro Ibiza 1916, Inocutis rheades (Pers.) Fiasson & Niemelä 1984, Inodermus rheades (Pers.) Quél. 1886, Phylloporia rheades (Pers.) Teixeira 1992, Polyporus rheades Pers. 1825, Polystictus rheades (Pers.) Bigeard & H. Guill. 1913, Xanthochrous rheades (Pers.) Pat. 1897

Uwagi: Grzyb dość zmienny, w zależności od tego, na jakim żywicielu występuje.

Opracowanie: Joanna Gądek

Literatura:
S. Domański, H. Orłoś, A. Skirgiełło „FLORA POLSKA. GRZYBY. TOM III” PWN, Warszawa 1967
W. Wojewoda "Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski", IB PAN, Kraków 2003
Wszelkie prawa zastrzeżone
Jeśli chcesz wykorzystać nasze zdjęcia lub informacje lub zapytaj na forum
Dyskusja o gatunku