Grzyby-Start arrow Atlas grzybów arrow wg.nazw polskich arrow P arrow Późnoporka czerwieniejąca
Późnoporka czerwieniejąca
   Amylocystis lapponica
(Romell) Bondartsev & Singer ex Singer 1944

Gromada: grzyby podstawkowe - Basidiomycota
Klasa: pieczarniaki - Agaricomycetes
Rząd: żagwiowce - Polyporales
Rodzina: pniarkowate - Fomitopsidaceae
Rodzaj: amylek - Amylocystis Bondartsev & Singer


Owocnik jednoroczny. W kształcie półkolisty, czasem muszlowaty lub rozpostarto odgięty, siedzący. Rosnący pojedynczo lub pozrastany z innymi w dachówkowate skupienia. O wymiarach 7-70 x 20-200 x 12-25 mm.

Kapelusz o nierównej powierzchni, nieregularnie falisto powyginanej. Świeży filcowaty, po wyschnięciu szczeciniasty i chropowaty. Barwy początkowo białawej z lekkim odcieniem różowawym, z wiekiem lub po dotknięciu przybiera kolor rdzawoczerwonawy, później brunatnoczerwonawy, a po wyschnięciu brudnoczerwonawy. Brzeg najczęściej nieco ciemniejszy, tepy, często falisty.

Rurki długości od 1 do 4 mm. Barwy owocnika.

Pory o średnicy 0,25 do 1 mm (1-3 na 1 mm). Nieregularne, przeważnie kanciaste, z wiekiem wydłużone, czasami labiryntowate.

Miąższ grubości do 20 mm. Barwy bladoróżowej, pod górną stroną kapelusza czerwonawy. Świeży silnie nasycony wodą, miękki, mięsisty. Podczas wysychania staje się korkowato-miesisty, rogowaty, w końcu twardy jak kość. Zapach silny, przyjemny, zanikający. Smak gorzkawy.

Zarodniki cylindryczno-elipsoidalne, czasami wrzecionowato-cylindryczne, trochę skośne u podstawy. Gładkie, hialinowe, nieamyloidalne. O wymiarach 6,5-9,5 x 1,5-3,5 µm.

Występowanie: W lasach na silnie ocienionych, leżących na ziemi, gnijących pniach drzew iglastych świerkowych, jodłowych lub sosnowych.

Wartość: Grzyb niejadalny.

Ochrona: Gatunek objęty ochroną ścisłą w Polsce.
Ujęty na czerwonej liście grzybów wielkoowocnikowych zagrożonych w Polsce ze statusem "E" - wymierające.

Gatunki podobne: drobnoporek kruchy [białak kruchy] Postia fragilis, jego owocniki po dotknięciu i z wiekiem również barwią się na kolor rdzawoczerwony. Właściwie późnoporka czerwieniejąca różni się od drobnoporka kruchego tylko obecnością amyloidalnych cystyd w hymenium.

Inne nazwy: amylek lapoński.

Synonimy: Leptoporus lapponicus (Romell) Pilát 1938, Polyporus lapponicus Romell 1911, Polyporus ursinus Lloyd 1915, Tyromyces lapponicus (Romell) J. Lowe 1975, Ungulina lapponica (Romell) Pilát 1934

Uwagi: Powoduje brunatną zgniliznę drewna.
Nazwa rodzajowa odnosi się do amyloidalnych cystyd.

Opracowanie: Joanna Gądek

Literatura:

S. Domański „FORA POLSKA. GRZYBY. Polyporaceae I” PWN, Warszawa 1965
W. Wojewoda "Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski" IB PAN, Kraków 2003

Wszelkie prawa zastrzeżone
Jeśli chcesz wykorzystać nasze zdjęcia lub informacje lub zapytaj na forum
Dyskusja o gatunku