Grzyby-Start arrow Atlas grzybów arrow wg.nazw polskich arrow A arrow Aksamitówka złota
Aksamitówka złota
  Phaeolepiota aurea
(Fr.) Maire (1928)

Gromada: grzyby podstawkowe - Basidiomycota
Klasa: pieczarniaki - Agaricomycetes
Rząd: pieczarkowce - Agaricales
Rodzina: pieczarkowate - Agaricaceae
Rodzaj: aksamitówka - Phaeolepiota

Kapelusz średnica 50-200 mm, złocistożółty, złotobrązowy bądź lśniąco-płowo- żółty, początkowo półkulisty, dzwonkowaty, później łukowaty do niskołukowatego, niekiedy z nieznacznym tępym garbem, błyszcząco oprószony, cały pokryty zdejmowalnymi ziarenkami, suchy, promieniście pomarszczony.

Blaszki przy trzonie wolne, zatokowato wycięte, gęste, początkowo długo białe, kremowe, potem rdzawożółtawe. Ostrza gładkie.

Trzon 90-150 mm wysoki, 20-30 mm gruby, nad pierścieniem białawy, pod nim wyrażnie ochrowaty, prawie cylindryczny, mocny, pełny.

Pierścień wzniesiony, błoniasty, długo połączony z brzegiem kapelusza.

Miąższ białawożółtawy, w centrum kapelusza gruby, ku brzegom cienki; na przecięciu żółknie; o kwaśnym, aromatycznym zapachu i ledwo wyczuwalnym smaku.

Zarodniki 9-12 x 4-5 µm, gładkie do delikatnie punktowanych, wrzecionowate, wygięte. Wysyp rdzawobrązowy.

Występowanie: IX-XI, na kwaśnych glebach w lasach iglastych i liściastych, w parkach, ogrodach, przy ulicach i na brzegach dróg, przeważnie między pokrzywami, wśród dziewięćsiłów, rzadki, ale owocniki występują gromadnie.

Ochrona: znajduje się na czerwonej liście grzybów wielkoowocnikowych w Polsce ze statusem „R – rzadki”. 

Wartość: Grzyb jadalny.

Gatunki podobne:
Ze względu na typowy wygląd pomyłka z innym grzybem mało prawdopodobna; najbardziej przypominają ją niektóre gatunki ziarnówek, te są jednak dużo mniejsze. .

Inne nazwy: aksamitka złota.

Synonimy: Agaricus aureus Matt. 1777; Agaricus aureus var. herefordensis Cooke 1883; Agaricus aureus var. vahlii (Schumach.) Cooke 1884; Agaricus spectabilis Fr. 1828; Agaricus vahlii Schumach. 1803; Cystoderma aureum (Matt.) Kühner & Romagn. 1953; Fulvidula spectabilis (Fr.) Romagn. 1937; Gymnopilus spectabilis (Fr.) Singer 1951; Lepiota pyrenaea Quél. 1887; Pholiota aurea (Matt.) Pers. 1801; Pholiota aurea var. herefordensis (Cooke) Sacc. 1887; Pholiota aurea var. vahlii (Schumach.) Sacc. 1887; Pholiota spectabilis (Fr.) P. Kumm. 1871; Pholiota vahlii Weinm.; Rozites spectabilis (Fr.) Singer 1922; Togaria aurea (Matt.) W.G. Sm. 1908; Togaria aurea var. herefordensis (Renny) W.G. Sm. 1908; Togaria aurea var. vahlii (Schumach.) W.G. Sm. 1908

Uwagi: 

Opracowanie: Marta Cioch

Literatura:
M.Fluck „Atlas grzybów. Oznaczanie, zbiór, użytkowanie.” DELTA, Warszawa
P.Skubla „Wielki atlas grzybów”, Elipsa, Poznań 2008
E. Gerhardt „Przewodnik Grzyby.” MULTICO, Warszawa 2004
E. Gerhardt „Grzyby. Wielki ilustrowany przewodnik.” KDC, Warszawa 2006
 
Wszelkie prawa zastrzeżone
Jeśli chcesz wykorzystać nasze zdjęcia lub informacje lub zapytaj na forum
Dyskusja o gatunku

W internecie:
www.nahuby.sk
www.naturephoto-cz.eu
www.grzyby.pl
www.mushroomthejournal.com