Grzyby-Start arrow Atlas grzybów arrow wg.nazw polskich arrow G arrow Gąska zielonka
Gąska zielonka
  Tricholoma equestre var. equestre
(L.) P. Kumm. 1871

Klasa: grzyby podstawkowe - Basidiomycota
Klasa: pieczarniaki - Agaricomycetes
Rząd: pieczarkowce - Agaricales
Rodzina: gąskowate - Tricholomataceae
Rodzaj: gąska - Tricholoma (Fr.) Staude


Kapelusz średnicy 50 do 100 mm. Kolor żółtozielonkawy , czasem z oliwkowym lub ochrowym odcieniem, ku obrzeżu jaśniejszy. Kształt u młodego owocnika półkulisty do dzwonkowatego, później rozpostarty z tępym garbkiem, w końcu nieco wklęsły. Powierzchnia naga lub drobnołuskowata, u starszych okazów popękana, podczas wilgotnej pogody mazista, często oblepiona piachem i igłami. Brzeg początkowo podwinięty, u dojrzałych okazów często pofalowany.

Blaszki od bladożółtych do siarkowożółtych. Gęste, mieszane, przy trzonie wąsko przyrośnięte lub wykrojone ząbkiem.

Trzon jasnożółty, zielonawożółty, nieco jaśniejszy od kapelusza. W kształcie walcowaty, do nieco maczugowatego. Długości od 30 do 90 mm i grubości 13 mm. Powierzchnia gładka lub drobno kosmkowata. Pełny, zazwyczaj pogrążony w ziemi.

Miąższ białawy lub bladożółty, pod skórką kapelusza żółtawy, niezmienny. O zapachu świeżej mąki i łagodnym smaku.

Zarodniki elipsoidalne, gładkie, o wymiarach 6-8 x 3,5-5 ľm. Wysyp koloru białego.

Występowanie: W lasach iglastych, a także liściastych, najczęściej sosnowych o podłożu piaszczystym. Miejscami częsty od września do późnej jesieni.

Wartość: Smaczny grzyb jadalny.

Ochrona: Ujęty na czerwonej liście grzybów wielkoowocnikowych zagrożonych w Polsce ze statusem "I - nieokreślony".

Gatunki podobne to:
Gąska siarkowa Tricholoma sulphureum o nieprzyjemnym zapachu karbidu.
Gąska zielonożółta Tricholoma sejunctum o gorzkawym smaku i białych blaszkach.

Inne nazwy: peconka, podsłonka, zieleniatka, prośnianka, gąska żółta, rycerzyk szlachetny, członka, zielonka, piaskówka, gąska zielona, piaskówka, rycerzyk szlachetny.

Synonimy: Agaricus auratus Paulet 1793; Agaricus equestre L. 1753; Agaricus flavovirens Pers. 1793; Gyrophila equestris (L.) Quél. 1886; Tricholoma auratum (Paulet) Gillet 1874, Tricholoma equestre (L.) P. Kumm. 1871; Tricholoma flavovirens (Pers.) S. Lundell 1942

Uwagi: Znajduje się na liście grzybów dopuszczonych do obrotu handlowego. Jednocześnie należy do gatunków zagrożonych w Polsce. We Francji w 2001 r. odnotowano przypadek śmiertelnego zatrucia.

 
Opr. Joanna Gądek

Literatura
B. Gumińska, W. Wojewoda “Grzyby i ich oznaczanie.” 1983
E. Garnweidner “Encyklopedia kieszonkowa. Grzyby.” Wyd.VIII 2003
E. Gerhardt - Grzyby. Wielki ilustrowany przewodnik – 2006
Wszelkie prawa zastrzeżone
Jeśli chcesz wykorzystać nasze zdjęcia lub informacje lub zapytaj na forum
Dyskusja o gatunku