Grzyby-Start arrow Atlas grzybów arrow wg.nazw polskich arrow M arrow Mleczaj smaczny
Mleczaj smaczny
 Lactarius volemus
Fr. 1857
Gromada: grzyby podstawkowe - Basidiomycota
Klasa: pieczarniaki - Agaricales
Rząd: gołąbkowce - Russulales
Rodzina: gołąbkowate - Russulaceae
Rodzaj: mleczaj - Lactarius Pers.

Kapelusz średnicy 50 do 150 mm, początkowo łukowaty z nieco podwiniętym brzegiem, potem płaski, pośrodku wklęsły, trochę lejkowaty. Powierzchnia sucha, matowa, gładka lub pomarszczona i jamkowata, bez prążków; barwy pomarańczowoczerwonej, pomarańczowobrązowej, czasami kasztanowobrązowej; u starych owocników skórka bywa popękana.

Blaszki dość grube, gęste, przyrośnięte do trzonu lub nieco zbiegające; młode białawe, żółtawe, z wiekiem ochrowe, po uszkodzeniu barwią się na rdzawobrunatno.

Trzon 40 do 120 mm wysoki, 10 do 35 mm gruby; cylindryczny, zwarty; powierzchnia gładka, sucha, barwy kapelusza lub nieco jaśniejsza.

Miąższ ścisły, twardy, kruchy, biały, żółtawy, w trzonie brązowawy. Mleczko obfite, lepkie, białe, brązowiejące. Początkowo smak łagodny, słodkawy, po chwili nieprzyjemny, trochę żywiczny; zapach wyrazisty, słodkawy, u starszych owocników mocno śledziowy.

Zarodniki okrągławe, z połączonymi w siateczkę brodawkami na powierzchni. O wymiarach 7,5-10 x 8-9.5 µm. Wysyp kremowy.

Występowanie: Na ziemi, w lasach liściastych i iglastych, na glebach wapiennych. Wyrasta pojedyczo lub w grupach po kilka sztuk, od lipca do października; dość częsty, ale miejscami jest gatunkiem zanikającym.

Wartość: Grzyb jadalny.

Gatunki podobne:
Mleczaj dębowy [mleczaj miły] Lactarius quietus ma gorzkie, żółtawe mleczko.
Mleczaj bukowy [mleczaj podrydzyk] Lactarius subdulcis ma także gorzkie mleczko, jego miąższ pachnie pluskwiakami.

Inne nazwy: rydz czerwony, rydz smaczny, mleczaj krówka, krówka, mlecz, mleczak, mlicznik, mleczan, mleczarka, surojadka.

Synonimy: Agaricus ichoratus Batsch 1788, Agaricus lactifluus L. 1753, Agaricus oedematopus Scop. 1772, Agaricus volemus Fr. 1821, Lactarius ichoratus (Batsch) Fr. 1838, Lactarius lactifluus (L.) Quél. 1886, Lactarius oedematopus (Scop.) Fr. 1838, Lactarius volemus var. oedematopus (Fr.) Fr. 1838, Lactarius volemus subsp. oedematopus (Fr.) Sacc. 1897, Lactarius volemus var. subrugatus Neuhoff 1956, Lactifluus ichoratus (Batsch) Kuntze 1891, Lactifluus oedematopus (Scop.) Kuntze 1891, Lactifluus volemus (Fr.) Kuntze 1891, Lactarius lactifluus (L.) Burl. 1908

Uwagi: Rzadko bywa zaczerwiony. Rybny zapach zanika podczas obróbki cieplnej.
Jest ujęty na liście grzybów dopuszczonych do obrotu handlowego i przetwórstwa w Polsce.

Opracowanie: Izabella Kulińska

Literatura:
B. Gumińska, W. Wojewoda "Grzyby i ich oznaczanie", PWRiL, Warszawa 1985
P. Skoubla "Wielki atlas grzybów", Elipsa, Poznań 2007
E. Gerhardt "Grzyby. Wielki ilustrowany przewodnik", KDC, Warszawa 2006
W. Wojewoda „Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski” IB PAN, Kraków 2003
Wszelkie prawa zastrzeżone
Jeśli chcesz wykorzystać nasze zdjęcia lub informacje lub zapytaj na forum
Dyskusja o gatunku