Grzyby-Start arrow Atlas grzybów arrow wg.nazw polskich arrow T arrow Twardnik japoński
Twardnik japoński
 Lentinula edodes
(Berk.) Pegler 1976

Gromada: grzyby podstawkowe - Basidiomycota
Klasa: pieczarniaki - Agaricomycetes
Rząd: pieczarkowce - Agaricales
Rodzina: twardzioszkowate - Marasmiaceae
Rodzaj: twardnik - Lentinula Earle


Kapelusz średnicy 50 do 100 mm, młody prawie kulisty, później wypukły a nastepnie płaski, z długo podwiniętym brzegiem; powierzchnia barwy czerwonobrązowej, mleczno-czekoladowobrązowej, szarobrązowej, pokryta białymi kosmkami, grubszymi i gęściejszymi przy brzegach.

Blaszki gęste, szerokie, różnej długości, przyrośnięte do trzonu prosto lub zatokowo wycięte. Barwy białawej.

Trzon pełny, twardy, elastyczny, ustawiony na środku lub nieco ekscentrycznie, często wygięty. Bbarwy białawej, jasnobrązowej, z wiekiem brązowiejący. Na powierzchni pokryty białymi kosmkami, ciemniejszymi w górnej części.

Miąższ w trzonie twardy; w kapeluszu dość miękki, elastyczny, u starych osobników zdrewniały. Barwy białawej. Smak łagodny, korzenny, zapach bardzo aromatyczny, trochę czosnkowy.

Zarodniki gładkie. O wymiarach 6-6,5 - 3-3,5 µm. Wysyp biały.

Występowanie: Gatunek azjatycki, pochodzący z Chin i Japonii; wyrasta na martwym drewnie drzew liściastych w grupach, w ciągu całego roku; na Wschodzie powszechnie uprawiany, w zimniejszym klimacie hodowany w warunkach szklarniowych.

Wartość: Grzyb jadalny, bardzo smaczny; poddając go obróbce cieplnej trzeba robić to krótko ponieważ twardnieje.

Gatunki podobne:
Twardziak łuskowaty Lentinus lepideus ma łuskowatą powierzchnię kapelusza, u młodych okazów pierścień na trzonie, blaszki o karbowanym brzegu, zapach balsamiczny, wyrasta na drewnie drzew iglastych, niejadalny.

Inne nazwy: twardziak jadalny, twardziak uprawny, twardziak japoński, twardnik japoński, shiitake, grzyb shii-take.

Synonimy: Agaricus edodes Berk. 1878, Armillaria edodes (Berk.) Sacc. 1887, Collybia shiitake J. Schröt. 1886, Cortinellus shiitake (J. Schröt.) Henn. 1899, Lentinus edodes (Berk.) Singer 1941, Lentinus mellianus Lohwag 1918, Lentinus tonkinensis Pat. 1890, Lepiota shiitake (J. Schröt.) Tanaka 1889, Mastoleucomyces edodes (Berk.) Kuntze 1891, Tricholoma shiitake (J. Schröt.) Lloyd 1918, Lentinus shiitake (J. Schroeter) Singer 1936

Uwagi: Znajduje się na liście grzybów dopuszczonych do obrotu handlowego i przetwórstwa w Polsce.
Najstarszy grzyb uprawny na świecie, o wielu właściwościach leczniczych m.in. świeży - obniża poziom cholesterolu we krwi, badania wykazały również działanie przeciwnowotworowe.

Opracowała: Izabella Kulińska

Literatura
:
M. Fluck "Atlas grzybów. Oznazanie, zbiór, użytkowanie.", Delta, Warszawa
W. Wojewoda „Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski” IB PAN, Kraków 2003
Wszelkie prawa zastrzeżone
Jeśli chcesz wykorzystać nasze zdjęcia lub informacje lub zapytaj na forum
Dyskusja o gatunku